Papa Hakkında Şaşırtıcı Gerçekler ve Vatikan’ın Derinlikleri

Papa hakkında ilginç bilgileri aktaracağım yazıma hoşgeldiniz. Aklınıza takılan bir konu olursa yorumlara yazınız diyor ve başlıyorum.

Minik Devletin Büyük Sırları: Vatikan’a Dair Az Duyulmuş Bilgiler

Vatikan’ın bütün Katolikler için yeri  tartışmasız çok önemlidir. 1929’dan bu yana bağımsız bir devlet olup devlet başkanı papadır.

Vatikan Devleti’nin yerleşik nüfusu 600 kişidir. Sürekli konuk sayılan kişilerle birlikte 1014 oluyormuş. Gündüz nüfusu ise 3600′ lere çıkıyormuş. Bunlar Vatikan’da görev yapan işçiler ve memurlar. Neredeyse hiç kadın yok desek yanlış olmayacaktır. Birkaç tane kadın var gerçi, çalışanların eşleri, kız çocukları filan. Haa bir de Vatikan doğumlu kimse yoktur. Netice itibariyle aslında burada yaşayanların tamamı hizmetli.

Burada yaşayan ya da görev icabı bulunanların bizzat Papa tarafından verilmiş pasaportları vardır. Ancak her çalışanın değil elbet kardinal, papaz gibi olanların. Verdikleri kişinin hangi milletten, hangi ırktan olduğunun da bir önemi yok Papa isterse verir o kadar, isterse de sorgusuz iptal eder. Avantajları neler derseniz de, Vatikan vatandaşları sınırda vize alarak ya da vizesiz 134 ülkeye seyahat edebiliyorlar. Vize deyince nasıl bi irkildim. Aklıma yaşadığımız çileli bekleyişler, döktüğümüz paralar geldi, neyseee…

Aziz Petrus’tan Günümüze: Papalığın ortaya çıkışı

Bu papalık mevzusunun ilk çıkış noktası nedir onu öğrenelim mi?

Matta İnciline göre Celile’de balık tutan kardeşler Andreas ve Petrus Hazreti İsa tarafından ilk öğrenciler olarak seçildiler. Petrus 12 havarinin başı ve sözcüsü olarak kabul gördü.

Dört İncilin hepsinde, Hz İsa’nın son akşam yemeği sırasında Petrus’un kendisini üç kez inkar edeceğini önceden bildirdiği yazıyordu. Petrus ise kendisinin asla inkarcı olmadığını söylemişti.

Peki üç kez inkarcılık yapan Petrus nasıl Aziz mertebesine yükseldi?

Yuhanna İncilinde anlatılana göre Hz İsa dirildikten sonra Petrus’a üç defa “beni seviyor musun?” diye sordu. Petrus da, onu sevdiği üç kez dile getirdi ve böylece affedildi. Matta İncili’nde bu affın ardından Hz İsa’nın Petrus’a: “Sen bir kayasın ve ben dinimizi bu kilisenin üstüne inşa edeceğim” dediği anlatılıyor. Bu söz Katolik inancına göre Petrus’ u ilk Papa olarak ilan ediyor.

Hazreti İsa’dan sonra Petrus Kudüs’te vaazlar vermeye devam etti. Ardından sırasıyla Antakya’ya ve Roma’ya gitti.

Tarihteki ilk kilisenin Antakya’da olduğunu biliyor muydunuz?

Antakya’da kayaya oyularak yapılmış Aziz Petrus kilisesi depremden etklilenmeyen nadir yapılardan biri oldu. Halen ziyaret edilebilir durumda olan kilisenin özelliği tarihteki ilk kilise oluşu ve ilk kez “hıristiyan” kelimesinin kullanılmaya başlandığı düşünülen yer olmasıdır. Günümüze kadar gelen taban mozaiği ve kutsal kabul edilen suyu görülmeye değerdir.

Aziz Petrus’tan Vatikan’ a kadar olan süreç

Petrus Roma’da misyonerlik faaliyetlerini sürdürürken, yönetim tarafından yakalandı ve çarmıha gerilerek idam edildi. Bu olayın ardından Roma’daki Hristiyanlar onu manevi liderleri olarak kabul ettiler. Sonrasında gelen tüm papaların, Petrus’un halifi olduğuna inanıldı.

Petrus’un idamından sonra ilk 300 yıl boyunca Hristiyanlık Roma topraklarında hala resmi din değildi. 380 de ise Theodosius’un emri ile Hristiyanlık resmi din olarak ilan edildi. Böylece Papa batının en güçlü ruhani lideri haline geldi.

476’da Batı Roma İmparatorluğu’nun çöküşünün ardından oluşan siyasi boşluğu papalık doldurdu ve böylece iyice güçlendi. Ancak batılı krallar papalığın her konuda söz sahibi olmasına rahatsızlık duymaya başladılar.

Alman kralları ile papalar arasında, psikoposları atama yetkisi üzerinde büyük tartışmalar ortaya çıktı. Bazı imparatorların papalık tarafından aforoz edilmesi gerilimi daha da arttırdı. 1309 yılında papaların Fransa’ya taşınmasına karar verildi. Papaların burada geçirdikleri 70 yıl, Hristiyanlık tarihinde “Babil sürgünü” olarak adlandırıldı.

Bu sürgünün ardından Papalığın kendi içerisinde de bölünmeler başladı. Aynı anda birden fazla Papa seçildi kaos ve gerilim gitgide arttı. Bu durumun karışıklık çıkarınca Konstanz konsili toplandı ve tekrardan tek papa seçilmesinde karar kılındı.

Ancak krizler bitmek bilmedi. Bu kez de Protestan reformunu gelişiyle Martin Luther (1483-1546) Katolik kilisesini sert bir şekilde eleştirdi. Papalığın otoritesi sarsıldı. Buna karşılık Katolik reformları devreye sokularak papalık yeniden yapılandırıldı.

1870’te İtalya birleştiğinde, Roma’da yeni kurulan İtalyan krallığına katıldı. İtalyan milliyetçileri, “birleşik bir İtalya’nın başkenti Roma olacak!” diyerek Papalık yönetimine son verdiler. Bunun üzerine papalar 1870’ten 1929 kadar Vatikan mahkumu olarak anıldılar. İtalya’ yı tanımayan papalık, Vatikan dışına çıkmadı, resmi törenlerin hiçbirine katılmadı. Böylece tam anlamıyla bir kriz ve protesto dönemi yaşandı. Bu çıkmaza bir son verilmesi için 1929 yılında İtalya ile Vatikan arasında Laterano Anlaşması imzalandı. Bu anlaşma ile birlikte Vatikan Devleti kurularak bağımsız bir ülke oldu.

Papa Seçiminin İlginç Kuralları

Vatikan’ ın kuruluşuna kadar zor günler geçirmiş bir kurum papalık. Şimdilerde de Papa olmak kolay iş değil, bi kere bunu söyleyerek başlamam gerekiyor. Papaz olacaksın, kardinal olana kadar arada bi dünya ünvanı elde etmelisin. Kardinal oldun Vatikan’a gittin diyelim, adaylar arasından seçileceksin filan çok uzun iş. (yazının devamında papa nasıl seçilir anlatacağım)

Papalık makamının geçmişi de, nasıl desem bilemiyorum ama sanki karanlık! Adamlar bir rahat durmamışlar. 266 Papa’nın hepsinin görev sürecinde tuhaf olaylar yaşanmış. Tek tek girmeyeceğim ama; Vatikan’ ın 2. Dünya Savaşında istihbarat ağı çeşitli ulusların –başta Fransa, Polonya ve Almanya– istihbarat örgütleriyle birlikte çalışan Kardinalleri olmuş. Bunlardan bazıları da daha sonra Papa olmuş, şaşırdık mı, tabii ki hayır

Bu yazıyı yazmadan önce birçok okuma yaptığımda özel Vatikan araştırmacılarının olduğunu öğrendim. Onların yazılarından özetle bu yazı çıktı. Yeri gelmişken belirtmek istedim. Yani siz de daha fazlasını öğrenmek isterseniz biraz vakit ve sabırla bilgilere ulaşabilirsiniz.

Diyelim ki Papa öldü…

Vatikan’da genelde ölüm halinde yeni bir Papa seçiliyor. Papa öldüğünde 9 günlük bir yas ilan ediliyor ve akabinde Vatikan’da seçim için kardinaller toplanıyor. Katolikler için bu dünyanın en önemli olayı haline geliyor.

Kardinallerin iki yıl boyunca yeni bir Papa seçememeleri üzerine,  Romalılar, yetti canımıza deyip kardinalleri odaya kilitlemişler. ( konklav geleneği, 1268 yılına dek uzanıyor) O gün bugündür de böyle seçiliyorlar. Kardinaller ciddi ciddi kilit altında tutuluyorlar.

Kardinaller kurulu, yeni Papayı seçene kadar gazete okuyamıyor, televizyon izleyemiyor, telefonla konuşamıyor, internete filan hiç giremiyor. Kuralı bozacak biri çıkarsa aforoz ediliyor. Kardinaller seçimi yaptığı yer olan Sistina Şapeli’nde (2005 yılına kadar) oluşturulan küçük hücrelerdeki sert yerlerde yatıyorlarmış. Papa Jean Paul buna son vermiş ve arka tarafa 5 katlı, 130 odalı bir otel yaptırmış. Bu Papa Jean Poul’ü hatırladınız değil mi, hani şu Mehmet Ali Ağca’ nın ateş edip yaraladığı ama bunu neden, daha doğrusu kimin emriyle yaptığı bir türülü anlaşılamayan o olaydan kendisini biliyoruz.

Yeni Papa nasıl seçilecek?

Dünyanın her yerinden gelen Kardinaller bahsettiğim gibi dünyaya kapalı kaldılar ve seçim günü geldi çatti. Sistina Şapelinde masaların etrafına diziliyorlar. Oylar  küçük bir kağıda yazılıyor. İçlerinden biri sesli okuyor ve oylar sayılıyor.

İlk gün sadece bir oylama yapılıyor kazanan çıkmazsa ( üçte iki çoğunluk şartı var ) yeniden yapılıyor. Bundan sonraki her gün en fazla dört tur oylamaya izin veriliyor. Üç günün sonunda hiç kimse seçilemezse, oylamaya bir güne kadar ara veriliyor. Taa ki oy birliğiyle bir Papa seçilene kadar ordan çıkış yok!

Her sayım sonunda kağıtlar yakılarak imha ediliyor. Yakılan pusulaların dumanı Vatikan’ın bacalarından siyah oalrak çıkınca herkes henüz bir ortak karar alınmadığını anlıyor.

Diyelim ki oyların üçte ikisini alan biri çıktı o zaman kağıtların üstüne bir katkı maddesi katılarak yakılıyor. Bu madde sayesinde Vatikan’ın bacasından beyaz duman çıkıyor. Bu haberi bekleyen Katolik dünyası Papa seçildiğini anlıyor. Bu kez yeni Papa kim oldu diye merak ediyor.

Son Papa Franciscus

Kendisi 266. Papadır, Franciscus seçiminde ise (2013) bir kardinal hastaymış, biri de sübyancılık skandalı dolayısıyla kurulda yer almamış. Evet sübyancılık dedim, şaşırmayın, okumaya devam. Bu son ve hâlhazırda Papa 734 yılından bu yana Avrupa dışından seçilen ikinci Papa. Kendisi Arjantinli ve görünüşe göre sevimli biri.

Ben bu Papayı sevdim, neden sevdiğime gelince de Netflix’te “ The two popes” adındaki film yüzünden. Başrolde Antony Hopkins’in yer aldığı bu film Papa Benedict ve Franciscus’un gerçek hikayesini anlatıyordu. Filmi şiddetle tavsiye ederim.

Not: Bu yazıyı 22 Nisan 2025′ de yeniden düzenledim. Çünkü Papa Franciscus vefat etti. Merak etmeyin eceliyle öldü zaten 88 yaşına gelmişti. Bakalım hangi ülkenin kardinali yeni papa olacak bu kez Macar, Ukraynalı, İtalyan ve Gana, Filipinler gibi uzak lkelerden de aday var. İster misiniz bu kez siyahi biri Papa olsun ya da çekik gözlü bir Papa yakışır bence. Bekleyip göreceğiz bakalım artık kısmet! Not 2 : dördüncü oylama sonunda ABD’li Robert Prevost ( ona Papa 14. Leo diyorlar ) seçildi.

Diyelim Papa seçildiniz bu işler öyle de kolay değil sevgili okuyucu. Onlar da insan ve bir yerde canlarına tak ediveriyor. Hatta onlara da birileri baskı yapıyor. En çok da çalışma arkadaşları yani kardinaller tarafından. Hatta bir yerde okuduğum cümle beni ürkütmüştü “Bugüne kadar gelip geçmiş 266 Papadan kaçının eceliyle, kaçının cinayete kurban giderek öldüğü belli değildir.”  Akşam Papa olarak yatıyorsun sabah hoop yatağında taş kesilmiş cesedini buluyorlar. Tövbeler olsun olmaz mı olur valla orası Vatikan! Sonra hop aşağıya Aziz Petrus Katedralinin alt katındaki mezar odasına gidiverirsin.

Dünyadaki tüm Papaların mezarı Vatikan’ ın altındaki mezar odasındadır.

Aklıma bir film daha geldi “ We have a pope” Bu film Papalığın ciddiyetinin tersine komedi bir filmi,. Hem fikir edinmek hem gülerek zaman geçirmek isteyenler için öneririm.

Papa’ ya nasıl hitap edilir ?

Efenimmmm, Papa’nın üç farklı sıfatı varmış. Bu sıfatları onunla konuşurken ya da yazışmalarda kullanma zorunluluğu varmış. İlki Supreme Pontiff, ikincisi Roma Başpiskoposu, üçüncüsü ise Holy Father (Kutsal Peder) imiş.

Faaakattt başka bir dine mensup birileri konuşacak veya yazışacak ise Papa’ya hitap ederken bu üçünü de kullanamazlarmış. Örneğin Müslüman bir devlet adamı Papa’ya “His Holliness” veya “Your Holliness” demek zorundaymış. Yani, Kutsal sayılan kişi olarak çevirebiliriz bunu. Benzer şekilde büyükelçi Kardinallere “Ekselans” diğer Kardinallere de “Monsenyör” denilmiş.

Bu hitaplar çok önemli. Bunların ne zaman, kime, nasıl kullanılacakları bilinmeden Vatikan mensuplarıyla görüşme yapılamaz. Gidip Papayla tanışacak halimiz yok, zaten insan aklında da tutamaz, şu an bile unuttum gitti:) Yine de fazla bilgi dursun cepte. Bu iyiliğimi de unutmayın, köye gidince anlatırsınız. Olur da Papa karşınıza çıkar filan:)

Vatikan’ın Şaşırtıcı Ekonomik Gücü

İşte geldik zurnanın zırt dediği yere. Vatikan’ ın zenginliği dillere destan. Belki siz duymadınız ama anlatıyorum alın çekirdekleri çayı okumaya devam:) Zenginin parasıyla çenemizi yoralım azıcık.

Vatikan’ın doğrudan ya da dolaylı olarak sahibi olduğu veya yönlendirdiği günlük, haftalık, aylık 200’den fazla gazete ve dergi varmış. Reklam geliri alıyorlardır mis gibi dediniz ama yanıldınız.

Ülkenin bütçesi; katoliklerden kesilen kilise vergisi, aidatlar, bağışlar, şirket gelirlerinden oluşuyor. Meğer Vatikan, dünyanın önde gelen bir çok şirketinin de hissedarıymış. Çeşitli ülkelerde sayısız gayrimenkulü varmış. Ayrıca hisse senedi,tahvi, bono gelirleri, faiz gelirleri hatta bankalara ortaklığı bile varmış.

Hatta Vatikan’ ın kendi bankası da var. Bankasının adı karapara aklamaktan Nazi’lerin kanlı altınlarını saklamaya, mafya cinayetlerine karışmaktan, hayali kredilere teminat mektubu vermeye kadar birçok “kirli” işle anılıyor.

Vatikan’ ın zenginliğinin kaynağı nerden geliyor?

Bu bankadan elde edilen kâr her yıl Papa’ya gidiyor. Papa’da elde edilen bu parayı ihtiyacı olanlara dağıtıyor, genelde AFRİKA’da açlara ( herkesin tahmin edebileceği üzere aslında misyonerlik çalışmalarına) gidiyor. Miktarı mı merak ettiniz? 70-80 milyon Euro, net kar, her yıl! Azıcık matematik bilen biri bu parayla Afrika2da açlık kalmayacağını hesaplayabilir.

Ayrıca hediyelik eşya satışlarından elde edilen gelirleri de var, haklarını yemeyelim. Örneğin İsa’yı, Meryem’i, azizleri veya haç gibi sembolleri satış ve pazarlama malzemesi yapmışlar, ki bence çok akıllıca. Dünyadaki 1.2 milyar Katolik var ve hepsinin hayali bir gün Vatikan’ a gitmek. Hl böyle olunca hediyelik eşya satın almadan dönmek olmaz. Aslında sattıkları şey inanç!

Yani neymiş zavallı inanan insanlar dünyanın dört bir yanında geliyor ve bir tahta haç kolye alınca Papalık aldı bu paraları Afrika’ya koştu sanıyorlar. Dünya zaten iyi niyetli güzel kalpli insanların hatrına dönüyor denir ya hakikaten doğru bir söylem.

Yazıktır günahtır diyeceğim de bütün dinlerde aşağı yukarı durum bundan farksız değil. Din adamları bana sorarsanız en dine en çok zarar veren kişiler. ( taşa dönmem inşallah )

2008 yılında bir Vatikan rahibinin tuttuğu günlükleri kendisinin deşifre etmesiyle irregâl işler açığa çıkmış. Fakat Vatikan bu skandala sessiz kalmıştır.

Tam da bu yeri gelmişken Netflix’teki bir diziyi izlemenizi öneririm. “Suburra” isimli bu dizinin ( +18 olup şiddet,cinsellik içeri) konusu da çok ilginçti. Özellikle dizinin ilk bölümlerini izleyip Hıristiyan dünyası nasıl ayağa kalmıyor, Papa ve din adamları nasıl diziyi yayından kaldırtmıyor şaşırmıştım doğrusu. Bizdeki RTÜK yasaklarını düşününce hele.. Neyse işte uzatmayalım meraklısına öneririm efenimm..

Vatikan’ın Gizemli Kalkanı: İsviçreli Askerlerin Hikayesi

Yukarıdaki paragraflardan anlaşılacağı üzere Papa’ ların dostu çok amma velakin düşmanları da çok. Onlar yetki ve mevki sahibi olabilir ama bir anda fişlerini çekecek birileri de var. Ehh onlar da insan evladı korkuyorlar, bu yüzden de olağanüstü bir korumaya ihtiyaç duyuyorlar. Bu arada sanmayın ki bu son yılların derdi, hiç de değil yüz yıllardır paçalarındaki ateşin farkındalar tam da o sebeple Vatikan koruyucu birliğini kurmuşlar.

Yaklaşık 1000 kişinin yaşadığı bu devleti 110 kişilik İsviçre askerleri korur. Oldukça dolgun maaş ve prestij sahibi bu askerlerin işi de zor. Ağzı sıkı olmaları en önemli özellikleri, derler ki, bu askerlerin Vatikan’da öğrendiği sırlar öbür dünyada bile açıklanmaz. Vatikan’ın sırlarını açıklayanların nesiller boyunca ailelerinin canları ve malları güvenlikte olmaz. Gördüğünüz, duyduğunuz sizde kalacak. Aman ne var demeyin bir sır ortaya çıksa yedi sülaleniz bitti, şakası yok bunun.

İsviçreli Katolik askerlerin bu geleneksel giysilerini Michelangelo’nun tasarladığı söylenir.

Mayıs 2019′ da televizyonda bir habere denk geldim; Vatikan kendisine İsviçreli askerleri bulmakta zorlanıyormuş. Astronomik rakamlara rağmen aday çıkmıyormuş. Aday olmak isteyenler için kriterleri veriyorum; 19 – 25 yaş aralığındaysanız, boyunuz en az 1,75 metreyse ve yedi göbek İsviçreliyseniz, üstüne bekarsanız bu iş size göre.

Yolunuz Roma’ya düştüğünde ki bütün yollar Roma’ya çıkar, Vatikan’da beni anarsınız olur mu? Hem Papa’yı görürseniz nasıl hitap edeceğinizi biliyorsunuz artık :)

Yeni yazılarımdan haberdar olmak ve daha fazla fotoğraf, video için sosyal medya hesaplarımı takip etmeyi unutmayın! 

Youtube : pustoodunya

Instagram : pustoodunya

Vatikan’ ın az bilinenleri şurada yazıda

Heykel ve Michelangelo

Resim ve Michelangelo